Start reactieperiode voor nieuwe aanlandingen windenergie op zee
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft onderzocht welke routes en locaties kansrijk zijn voor het aanlanden van energie uit toekomstige windparken op zee. Er zijn 5 kansrijke opties in beeld verspreid over Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en Zeeland. Van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 is het voor omwonenden, betrokken partijen en geïnteresseerden mogelijk hierop te reageren.
Waarom doen we dit?
We gaan in Nederland steeds meer eigen duurzame energie opwekken en gebruiken. Dat is van groot belang om minder afhankelijk te worden van andere landen voor onze energievoorziening en om de leveringszekerheid van energie te vergroten. Bovendien draagt dit bij aan de verduurzaming en het behalen van de klimaatdoelen. Windenergie op zee speelt hierbij een grote rol.
Hoe komt de energie aan land?
De energie die we opwekken in de windenergiegebieden op zee, komt via stroomkabels aan land. Deze kabels sluiten we aan op het hoogspanningsnet. Met Programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (VAWOZ) heeft het ministerie van EZK onderzocht waar en hoe dit het beste kan voor toekomstige windenergiegebieden.
Waar kun je op reageren?
Op 22 mei verschijnt het ontwerpprogramma. Hierin staan de meest kansrijke routes en locaties beschreven. Vanaf die dag kun je ook de onderzoeksrapporten inzien zoals de Integrale Effectenanalyse en plan-milieueffectrapport. Iedereen kan van 22 mei tot en met 2 juli op het ontwerpprogramma reageren.
Onderzoek en afweging
In Programma VAWOZ zijn samen met provincies, netbeheerders (TenneT en Gasunie) en Rijkswaterstaat routes en locaties onderzocht. Hier hebben we gekeken naar:
- ruimtegebruik
- milieu
- techniek
- kosten
- en de aansluitmogelijkheden op het elektriciteitsnet
Ook hebben we inbreng vanuit de brede omgeving, adviezen van overheden, Rijkswaterstaat en aandachtspunten vanuit het Noordzeeoverleg meegenomen in onze overwegingen.
Voorkeursalternatieven
Het ontwerpprogramma bevat kansrijke routes en locaties als voorkeursalternatieven. Dit zijn aanlandingen in:
- Noord-Holland (Kop van Noord-Holland en omgeving haven van Amsterdam)
- Zuid-Holland (Europoort)
- Noord-Brabant (Moerdijk)
- en Zeeland (Zeeuws-Vlaanderen)
Voor Noord-Nederland is nog geen voorkeursalternatief gekozen. De onderzochte opties zijn op dit moment te onzeker en complex.
Ook zijn er geen voorkeursalternatieven voor waterstof. Het kabinet heeft vorig jaar besloten de ontwikkeling van waterstof op zee 5 jaar te pauzeren. Als de voorbereidingen voor waterstofproductie op zee weer starten, kunnen we de onderzoeksresultaten uit Programma VAWOZ gebruiken.

Mogelijkheid tot reageren
Je kunt reageren op het ontwerpprogramma en de achterliggende onderzoeken van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli. Dit doe je door een zienswijze in te dienen.
Er zijn meerdere manieren om dit te doen:
- Bij voorkeur digitaal via de website www.rvo.nl/programma-vawoz
- Per post:
Bureau Energieprojecten
Inspraakpunt Programma VAWOZ
Postbus 111
9200 AC Drachten
Wil je je brief ondertekenen en je adres vermelden? Dan kunnen wij je per brief een ontvangstbevestiging sturen.
- Voor het opnemen van mondelinge zienswijzen is er tijdens de inloopbijeenkomst een notulist aanwezig. Ook kun je op werkdagen tussen 09:00 en 17:00 uur bellen met Bureau Energieprojecten op 088 042 47 47.
Informatiebijeenkomsten en webinar
Naast de mogelijkheden om online te reageren, organiseert het ministerie van EZK inloopbijeenkomsten voor omwonenden en geïnteresseerden. Tijdens deze bijenkomsten krijg je uitleg over het ontwerpprogramma en wat dit betekent voor uw regio. Je kunt hier vragen stellen en in gesprek gaan met betrokken deskundigen. Ook hoor je hoe je kunt reageren, door het indienen van een zienswijze. Dit kan zelfs direct tijdens de bijeenkomst.
Daarnaast organiseert het ministerie van EZK, samen met landelijk netbeheerder TenneT een webinar over de inhoud van het ontwerpprogramma. Het webinar vindt plaats op dinsdag 26 mei 2026 om 19:00 uur. Aanmelden is niet nodig. Je bekijkt de webinar via deze link: Programma VAWOZ. Vanaf 29 mei is dit webinar via de website terug te zien.
Wat gebeurt er met mijn reactie?
Na de inspraakperiode worden de zienswijzen van een reactie voorzien in een Nota van Antwoord. Deze wordt eind 2026 gepubliceerd op www.rvo.nl/programma-vawoz. De zienswijzen worden ook benut om tot een definitief programma te komen.
Eind 2026 wordt het programma vastgesteld. Daarna beslist het ministerie van EZK over het starten van de projectprocedures voor de voorkeursalternatieven. TenneT en het ministerie van EZK werken in deze procedures de verbindingen verder uit. Dit gebeurt door vervolgonderzoek naar de ruimtelijke inpassing en het voorbereiden van de vergunningverlening. Ook in deze fase worden overheden en de brede omgeving weer intensief betrokken.