HOEVEEL RUIMTE GEBRUIKT WIND OP ZEE?

Alle windturbines, platforms en kabels van wind op zee nemen ruimte  van de Noordzee in. Om hoeveel ruimte gaat het op dit moment? En om hoeveel ruimte in de toekomst?

Het Nederlandse deel van de Noordzee, ook wel aangeduid als de Nederlandse exclusieve economische zone (EEZ) of het Nederlandse Continentaal Plat (NCP) is 57.800 vierkante kilometer groot. Dat is ongeveer 1,5 keer zo groot als het Nederlandse landoppervlak.

2019 2023 2030 Natuur Defensie Telecom Scheepvaart Leidingen

De bestaande windparken Egmond aan Zee, Prinses Amalia Luchterduinen en Gemini nemen (berekend op basis van de buitencontouren van deze windparken) circa 133 vierkante kilometer in beslag. Dat komt neer op 0,23 procent van het Nederlandse deel van de Noordzee.

In 2023 zullen windparken in de windenergiegebieden Borssele, Hollandse Kust (zuid) en Hollandse Kust (noord) in totaal circa 1,65 procent van het NCP beslaan. Het gaat dan om ongeveer 954 vierkante kilometer.

Ruimtebeslag in 2030

In 2030 is het totale ruimtebeslag van de windparken op de Noordzee circa 2,8 procent (ruim 1.600 vierkante kilometer). Naast de eerdergenoemde windparken staan er dan ook windturbines in (delen van) de windenergiegebieden Hollandse Kust (west), Ten noorden van de Waddeneilanden en IJmuiden Ver.

De tot en met 2030 geplande windparken op zee nemen minder ruimte op de Noordzee in dan bijvoorbeeld beschermde natuurgebieden (20 procent van het NCP, waarvan een deel is gesloten voor visserij) of de scheepvaartroutes (6,3 procent van het NCP) of de plekken waar kabels en leidingen op de zeebodem liggen (inclusief onderhoudszones 13 procent van het NCP).

Ruimtebeslag na 2030

Nadat bovengenoemde windparken in 2030 gebouwd zijn, is er nog ruimte voor extra windparken in de al aangewezen windenergiegebieden Hollandse Kust (west) en IJmuiden Ver. (Niet het zuidelijke deel: dat wordt waarschijnlijk aangewezen als Natura 2000-gebied.) Ook de aangewezen windenergiegebieden Hollandse Kust (zuidwest) en Hollandse Kust (noordwest) zijn dan nog niet benut voor windparken. Alles bij elkaar bieden de nog onbenutte (delen van) windenergiegebieden ruimte voor nog eens circa 5 tot 6 GW aan windenergie.
Of en hoeveel windparken er na 2030 nog bijkomen op zee is nog niet bekend. Naar verwachting zal de Rijksoverheid in 2021 ook nieuwe windenergiegebieden aanwijzen voor een eventuele doorgroei van windparken op zee, naast de eerder genoemde ongebruikte (delen van) al aangewezen windenergiegebieden.

Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft in een studie vier scenario’s opgesteld waarin het totale vermogen van windenergie op zee in 2050 varieert van 12 GW (wat met de plannen tot en met 2030 al bijna is bereikt) tot 60 GW.
Bij 60 GW zal het totale oppervlak circa 6.600 vierkante kilometer beslaan (de eerder genoemde ‘1.600 vierkante kilometer tot en met 2030’ plus ongeveer 5000 vierkante kilometer voor de aanvullende 50 GW). Dit is minder dan 12 procent van het Nederlandse deel van de Noordzee.
Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de windparken relatief compact gebouwd worden, zodat er een vermogen van circa 10 megawatt per vierkante kilometer is. Deze relatief hoge vermogensdichtheid is mogelijk door de trend naar steeds grotere windturbines. Uit onderzoek blijkt dat deze turbines relatief dichter op elkaar kunnen staan zonder dat de ze elkaars wind te veel afvangen en de opbrengstverliezen van het windpark te hoog oplopen.
Als we er van uit gaan dat de ruimte tussen de windturbines bruikbaar is voor andere doeleinden, bedraagt het ruimtebeslag van alleen de turbines en platforms van het net op zee, inclusief veiligheidszones, bij een totaal vermogen van 60 GW ongeveer 0,1 procent van het NCP. Bij minder dan 60 GW zal het ruimtebeslag uiteraard kleiner uitvallen.

Beschikbare ruimte in windparken

Windparken zijn in eerste instantie bedoeld om energie op te wekken. Maar er kunnen – onder bepaalde voorwaarden – ook andere activiteiten plaatsvinden (‘doorvaart en medegebruik’). Hiervoor is meestal ook een vergunning nodig.
Voor activiteiten die binnen windparken mogen plaatsvinden, is het relevant te weten welke delen van deze windparken daarvoor geschikt zijn. Dat zijn alle plekken buiten de ruimte die de windturbines en de net-op-zee-platforms innemen. Daarbij geldt volgens de Gedragscode voor veilig varen door windparken een aan te houden afstand van 50 meter rondom windturbines en 500 meter rondom het platform op zee. Deze ruimte in windparken waar geen andere activiteiten mogen plaatsvinden, omvat in totaal 12 vierkante kilometer voor alle geplande windparken tot en met 2030. Dat is ongeveer 0,02 procent van de Nederlandse Noordzee. Bij 60 GW is dit dus ongeveer 0,1 procent.

Ruimte tussen windturbines
Het beleid voor meervoudig gebruik van windparken op zee is nog in ontwikkeling. Windturbines staan ongeveer één kilometer van elkaar af; in de ruimte tussen die turbines zijn andere activiteiten mogelijk mits die verenigbaar zijn met het windpark. Naar de te stellen voorwaarden wordt onderzoek gedaan.
Binnen 50 meter van de windturbine en 500 meter vanaf het platform op zee van het net op zee mogen geen vaartuigen of voorwerpen (zoals boeien) komen, om zo schade aan de windturbine, het platform of fundering te voorkomen. De rest van de ruimte is bruikbaar voor andere activiteiten.

Minimale ruimte tussen windturbines

Minimale ruimte tussen windturbines

Doorverwijzingen

Nederlandse aanpak

Minister Wiebes die de vergunninghouder feliciteert met het winnen van de tender

Waarom is windenergie op zee nodig? Wat zijn de doelen en hoe zorgt de Rijksoverheid ervoor dat doelen worden gehaald?

Noordzee

Algemeen beeld van de Noordzee met bijvoorbeeld schepen

Over hoe de Rijksoverheid de Noordzee beheert en hoe de ruimte op de Noordzee is verdeeld. Wat op de Noordzee kan en mag, en welke regels en voorwaarden daarvoor gelden.

Innovatie

Bouw windpark

Innovatie, ontwikkeling (internationale) samenwerking en opleidingen zijn belangrijk om de kosten van wind op zee omlaag te krijgen en biedt daarmee economische kansen

Werk en scholing

Mensen die werken aan een windmolen (lasser)

De windsector biedt perspectieven voor mensen die willen werken in de wind. NWEA is de verbinder binnen de sector en koppelt relevante partijen aan elkaar binnen de sector.

Veelgestelde vragen

Op deze website vindt u veel informatie over Wind op zee. Vindt u niet wat u zoekt? Kijk dan bij de veelgestelde vragen of neem contact met ons op.