Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Internationaal Maatschappelijk verantwoord ondernemen: IMVO-convenant

Om ervoor te zorgen dat windenergie niet alleen duurzaam maar ook maatschappelijk verantwoord is, ondersteunt het kabinet de windenergiesector om te komen tot een IMVO-convenant. IMVO staat daarbij voor Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Met deze overeenkomst passen bedrijven en organisaties de OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en de Guiding Principles on Business and Human Rights van de Verenigde Naties toe in hun activiteiten en in die van hun toeleveringsketen. De windenergiesector streeft ernaar om voor de zomer van 2021 een IMVO-convenant te sluiten.

Het doel van het convenant is om risico's voor mens en milieu in de gehele toeleveringsketen van de windindustrie op te sporen, te voorkomen en aan te pakken. Het gaat om risico’s zoals schending van mensenrechten en het aantasten van het milieu in het gehele traject van de winning van grondstoffen voor windturbines tot aan de uiteindelijke ontmanteling van windparken aan het einde van hun levensduur. De windenergiesector is daarvoor in gesprek met belanghebbenden.

Deelnemende partijen

Op dit moment onderzoeken de deelnemende partijen uit de windenergiesector en overige betrokken organisaties samen hoe de risico's voor mens en milieu in de toeleveringsketen van de windenergiesector kunnen worden opgespoord en aangepakt. Deze samenwerking heeft tot doel oplossingen te bieden voor problemen die bedrijven niet alleen kunnen oplossen. De deelnemende partijen zijn:

  • WindEurope, de Europese branchevereniging voor de windenergiesector
  • NWEA, de Nederlandse WindEnergie Associatie
  • NVDE, de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie
  • TKI Wind op Zee, kennis- en innovatieconsortium
  • Energiebedrijven Eneco, Engie, RWE Renewables, Ørsted en Vattenfall
  • Fabrikanten en installateurs van windturbines ENERCON, MHI Vestas Offshore, Siemens Gamesa en Van Oord
  • Maatschappelijke organisaties Action Aid en Stichting Noordzee
  • Vakbond FNV
  • De Nederlandse ministeries van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken en Klimaat
  • Advocatenkantoor Pels Rijcken en kenniscentrum SOMO treden op als experts in het proces.

Rol van de overheid

Het kabinet onderschrijft de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en ook de Guiding Principles on Business and Human Rights van de Verenigde Naties, die eisen stellen aan complexe waarde-, productie-, en toeleveringsketens. Dit geldt ook voor de windenergiesector. Daarom is de Rijksoverheid deelnemer aan het IMVO-convenant. Verder heeft de Rijksoverheid een verantwoordelijkheid om eisen te stellen bij zijn eigen rol als inkoper, aanbesteder, subsidieverlener of vergunningverstrekker. Tot voor kort werd bij windparken op zee een subsidie én een vergunning verleend, maar tegenwoordig is de relatie tussen de rijksoverheid en de ontwikkelaar beperkt tot vergunningverlening. Momenteel wachten de betrokken ministeries de voorstellen van de overige deelnemende partijen af.

Hergebruik van grondstoffen

Het hergebruiken van grondstoffen van huidige en toekomstige windparken is ook onderdeel van de uitwerking van het convenant. Vooruitlopend op en ter inspiratie voor het beoogde IMVO-convenant voor de windenergiesector, onderzoekt het Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat welke mogelijkheden voor hergebruik bestaan.

Windturbines kunnen al voor 85% tot 90% worden hergebruikt

De meeste onderdelen van een windturbine - de fundering, toren, onderdelen van de versnellingsbak en generator - zijn recyclebaar en worden als zodanig behandeld. Windturbinebladen (de wieken) vormen een specifieke uitdaging. Windturbinebladen zijn gemaakt van composietmaterialen die de prestaties van de windturbine verbeteren door lichtere en langere bladen mogelijk te maken. De complexiteit van dit composietmateriaal vereist specifieke recyclingprocessen.

Op dit moment is de belangrijkste technologie voor het recyclen van composietafval via co-verwerking van cement. Daarbij worden grondstoffen voor de productie van cement gedeeltelijk vervangen door de glasvezels en vulstoffen in de composiet. De organische fractie vervangt steenkool als brandstof voor de cementproductie. Dit vermindert ook de uitstoot van CO2 bij het maken van cement.

Toch zoekt de windsector naar alternatieve mogelijkheden om het materiaal van de windturbinebladen te hergebruiken. De windindustrie werkt samen met de chemische en samenstellingsindustrieën om effectieve manieren te vinden om dit te doen. De eerste generatie windturbines raken nu aan het einde van hun levensduur en worden vervangen door moderne windturbines. Deze 14.000 windturbinebladen worden de komende vijf jaar  in Europa vervangen. In januari 2020 kondigde windturbinefabrikant Vestas zijn plannen aan voor afvalvrije windturbines.

Doorverwijzingen

Nederlandse aanpak

Waarom is windenergie op zee nodig? Wat zijn de doelen en hoe zorgt de Rijksoverheid ervoor dat doelen worden gehaald?

Noordzee

Over hoe de Rijksoverheid de Noordzee beheert en hoe de ruimte op de Noordzee is verdeeld. Wat op de Noordzee kan en mag, en welke regels en voorwaarden daarvoor gelden.

Innovatie

Innovatie, ontwikkeling (internationale) samenwerking en opleidingen zijn belangrijk om de kosten van wind op zee omlaag te krijgen en biedt daarmee economische kansen.

Werk en scholing

De windsector biedt perspectieven voor mensen die willen werken in de wind. NWEA is de verbinder binnen de sector en koppelt relevante partijen aan elkaar binnen de sector.

Veelgestelde vragen

Op deze website vindt u veel informatie over Wind op zee. Vindt u niet wat u zoekt? Kijk dan bij de veelgestelde vragen of neem contact met ons op.